603 370 378

 

dietetyk@strefa-diety.com

            Przeprowadzone w ostatnich latach badania wskazują, że choroby autoimmunologiczne stanowią coraz częstszy problem. Zapalenie tarczycy typu Hashimoto jest jedną z najczęściej występujących tego typu chorób. Szacuje się, że zaburzenie to dotyczy

do 2% populacji. Może występować we wszystkich grupach wiekowych, ale największą zachorowalność obserwuje się miedzy 45 a 65 rokiem życia. Co ciekawe to kobiety chorują 10-20-krotnie częściej w porównaniu do mężczyzn co prawdopodobne wiąże

się z udziałem estrogenów w patogenezie choroby.

 

            Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy przebiega z upośledzonym działaniem układu immunologicznego. Obserwuje się nadmierną produkcję przeciwciał przeciwko antygenom tarczycy (tyreoglobuliny: anty-TG i peroksydazy tarczycowej: anty-TPO). Nieprawidłowe są również wyniki badania poziomu hormonów – podwyższony poziom TSH, obniżony wolnej tyroksyny (T4),

a w późniejszym etapie obniżone stężenie wolnej trójjodotyroniny (T3). Klasyczną postacią choroby jest bezbolesne wole, ale coraz częściej obserwuje się także postać zanikową tarczycy.

 

            W początkowych etapach choroby może wystąpić przemijająca łagodna nadczynność, a następnie trwała, postępująca niedoczynność tarczycy wynikająca ze zniszczenia tkanki tarczycy. Choroba rozwija się bardzo powoli i występowanie skąpych objawów może być przeoczone przez chorego, a nawet przez lekarza.

W wielu publikacjach naukowych wskazuje się na współwystępowanie wraz z chorobą Hashimoto  niektórych jednostek takich jak: cukrzyca typu 1, celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane czy bielactwo. Choroba Hashimoto predysponuje także do pojawienia się nowotworów tarczycy.

 

                                                  

 

Jakie objawy?

 

           Typowe objawy niedoczynności tarczycy to ogólne zmęczenie, senność, wrażliwość na zimno, problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, sucha skóra, wypadanie włosów, niska odporność.

 

Co przyczynia się do powstawania i rozwoju już istniejącej choroby?

 

           Rozwój autoimmunologicznej niedoczynności tarczycy jest procesem wieloetapowym wiążącym się z występowaniem czynników genetycznych i środowiskowych. Obecność podwyższonego stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych stwierdza się u około 50% krewnych I stopnia. Do czynników środowiskowych należą m.in.: palenie papierosów, przebycie infekcji wirusowych, stosowanie niektórych leków, nadmiar jodu, niedobór selenu, napromieniowaniem leczenie jodem radioaktywnym.

 

Leczenie i dieta

 

           Najważniejszym elementem leczenia niedoczynności tarczycy jest farmakoterapia. Natomiast dieta dostarczająca wszystkich niezbędnych składników, które mają wpływ na proces syntezy hormonów tarczycy  (a także unikanie tych, które wpływają negatywnie) jest działaniem wspomagającym leczenie. Dieta w chorobie Hashimoto powinna być dobrana indywidualnie dla każdego pacjenta ze względu na częste występowanie chorób współtowarzyszących (cukrzyca typu 1, nadciśnienie tętnicze czy nieprawidłowy lipidogram).

 

            Przede wszystkim, dieta powinna opierać się na regularnym spożywaniu 4-5 posiłków w ciągu dnia. Kolację należy jeść

około 3 godziny przed snem. Nie należy też stosować diet opierających się na znaczącym obniżeniu wartości kalorycznej i diet niskotłuszczowych. Istotna jest odpowiednia podaż białka, najlepiej pełnowartościowego: jaja, ryby, chude mięso. Niedożywienie białkowo-kaloryczne może być przyczyną pogorszenia aktywności gruczołu tarczowego i wzrostem stężenia TSH. Takie postępowanie ma szczególne znaczenie, ponieważ nie będzie powodowało dodatkowego spowolnienia metabolizmu. Obniżona przemiana materii,

a co za tym idzie problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała są jednym z najczęstszych problemów wśród chorych mających niedoczynność tarczycy. Warte rozważenia może być wprowadzenie diety bezglutenowej. Gluten może powodować reakcję ze strony układu odpornościowego, a wytworzone przeciwciała mogą atakować tarczycę ze względu na podobną budowę tarczycy

i gliadyny – jednej z frakcji glutenu. Jednak zastosowanie takiej diety powinno być skonsultowane z lekarzem lub dietetykiem.

 

TŁUSZCZ

 

            Odpowiednia podaż tłuszczu w diecie zapewnia prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Korzystne wydaje się zwiększenie podaży wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (zwłaszcza omega-3), które poprawiają wrażliwość tkanek na działanie hormonów. Kwasy te znajdują się w takich produktach jak: ryby oraz oleje (lniany, a także olej rzepakowy i oliwa z oliwek).

 

JOD

 

            Jod jest składnikiem, który odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu gruczołu tarczycy. Jego niedobór może być powodem nieprawidłowej produkcji hormonów tarczycy. Nadmiar z kolei może prowadzić do zaostrzenia odpowiedzi zapalnej przeciwko własnym antygenom tarczycy. Źródła jodu: ryby i owoce morza.    

 

SELEN

 

           Selen pełni w organizmie szereg różnych funkcji jak synteza enzymów antyoksydacyjnych, które zapobiegają uszkodzeniom komórek. Niedobór selenu może mieć wpływ na zmiany morfologiczne tarczycy oraz obniżone stężenie T3 i T4 we krwi. Badania wskazują, że niedobór selenu w diecie u osób z genetycznym uwarunkowaniem do rozwoju chorób autoimmunologicznych może zapoczątkować lub przyspieszyć progresję chorób tarczycy. Korzystne wydaje się być włączenie suplementacji  w celu zmniejszenia aktywności zapalnej tarczycy. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia objawów niepożądanych przy niekontrolowanej suplementacji. Źródła selenu w diecie to przede wszystkim skorupiaki, ryby (dorsz, tuńczyk, sardynki, halibut), jaja, orzechy brazylijskie czy nasiona słonecznika.

 

WITAMINA D

 

           W wielu przypadkach pacjentów ze stwierdzoną niedoczynnością tarczycy typu Hashimoto wykazano niedobór

witaminy D w surowicy krwi. Niedobór ten miał wpływ na wzrost poziomu anty-TPO tarczycy. Udowodniono, ze 4-miesięczna suplementacja spowodowała istotny spadek tych przeciwciał w surowicy, co może sugerować, że suplementacja może przyczynić się do poprawy leczenia pacjentów z Hashimoto.

 

Co i w jaki sposób jeść?

 

  • 4-5 posiłków w regularnych odstępach czasowych

  • Wyeliminować wszystkie mocno przetworzone produkty: wyroby cukiernicze, słone przekąski, gotowe sosy, produkty typu fast food, słodkie i gazowane napoje. Unikać produktów zawierających substancje dodatkowe: aromaty, barwniki, konserwanty.

  • Zwrócić uwagę na zawartość jodu, żelaza, cynku, witaminy D i B12, antyoksydantów, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (zwłaszcza omega-3) i błonnika.

  • Rozważyć zastosowanie diety bezglutenowej i bezlaktozowej (w zależności od indywidualnej tolerancji pacjenta).

  • Kontrolować spożycie produktów o działaniu goitrogennym (wolotwórcze): soja, brokuły, brukselka, kalafior, kapusta, rzepa.

  • Niestosowanie zbyt restrykcyjnej, niskotłuszczowej diety.

 

 

 

                                                                  

 

 

 

              Prawidłowa masa ciała ma duże znaczenie dla unormowania poziomu hormonów we krwi. Odpowiednio dobrana dieta

w momencie ustabilizowania hormonów tarczycy lekami ma ogromne znaczenie wspomagające proces leczenia choroby Hashimoto.

 

 

 

 

BIBLOGRAFIA:

  1.  Mazokopakis E., Papadomanolaki M.,  Tsekouras K., Evangelopoulos A., Kotsiris D., Tzortzinis A.: Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto's thyroiditis? Hell J Nucl Med. 2015

  2. Przybylik – Mazurek E., Hubalewska – Dydejczyk A., Huszno B.: Niedoczynność tarczycy na tle autoimmunologicznym. Immunologia 2007

  3. Socha K., Dziemianowicz M., Omalejaniuk W., Soroczyńska J., Borawska M.: Nawyki żywieniowe a stężenie selenu w surowicy u pacjentów z chorobą Hashimoto. Probl Hig Epidemiol, 2012

  4. Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E.: Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromat.Chem. Toksykol. – XLVIII, 2015

 

 

                 

06 września 2016
Choroba Hashimoto

Poradnia Żywieniowa Strefa Diety

Dietetyk Warszawa i okolice

 

tel. 603 370 378

e-mail: dietetyk@strefa-diety.com


Jak pracujemy?

pon-pt: 8-20
sob: 9 - 18

Kontakt

 

Umów się na wizytę